sohbet odaları

Haile Selasiye Kimdir ?

Doğum tarihi : 24 Ağustos 1892
Ölüm tarihi : 27 Ağustos 1975
Kaç yaşında öldü : 83
Burcu : Başak
Meslek : Devlet Başkanı
Doğum yeri : Ejersa Goro, Harar Eyaleti, Etiyopya
Ölüm yeri : Addis Ababa, Etiyopya

Etiyopya İmparatoru Haile Selasiye, 57 yıllık egemenliği boyunca, içte baskıcı dışta bağımsız bir politika gütmüştür.

Haile Selasiye, 24 Ağustos 1892 tarihinde Etiyopya, Harar Eyaleti’nde Ejersa Gora’da çamur bir kulübede doğmuştur. Asıl adı Ras Tafari Makonnen’dir. Babasının adı Ras Makonnen’dir. Babası Ras Makonnen, Etiyopya (Habeşistan) İmparatoru II. Menelik’in (1844 & 1913) amcasının oğluydu. II. Menelik İtalyan ordusunu 1896’da Adoua’da (Aduva) büyük bir yenilgiye uğratmış bir İmparatordu. Amcaoğlu Makonnen’de bu savaşta İmparatorun sağ kolu olarak büyük başarı elde etmiş ve ülkenin en güçlü kişilerinden biri olmuştu. Adoua savaşı Kara Afrika tarihinin en büyük savaşlarından biri sayılır.

Haile Selasiye (Tafari Makonnen), İmparator ailesinden geldiği için iyi bir eğitim gördü. Fransız Misyonerlerince eğitildi. Genç yaşta kendi eyaletinin yönetimiyle ilgilendi. II. Menelik 1913 yılında ölünce torunu Lidj İyasu tahta çıktı. Zaten Menelik’e son yıllarda felç gelmiş olduğundan torunu yönetimi üstlenmişti. Tafari Makonnen, Ras Tafari sanıyla İmparator naipliğine getirildi. İmparator’un torunu Lidj İyasu tahta geçti ve 1913 & 1916 yılları arasında imparator olarak ülkeyi yönetti. Tahtta bulunmasına rağmen, İyasu popüler olmayan bir hükümdardı ; zira, en eski ve büyük Hıristiyan ülkesinde İslam’ı tercih etmesi nedeniyle hoş karşılanmıyordu. Genç imparator devleti yönetecek güçte olmadığı için üç yıl sonra kendisine karşı bir darbe girişimi oldu ve Lidj İyasu devrildi. Yerine II. Menelik’in kızı Zaouditou kraliçe oldu. Ras Tafari yine naib olarak görevi başında kaldı. Bütün yönetimi eline geçirdi ve çevresinde büyük bir sevgi topladı. Köleliği yasakladı, ama kraliçe köleliğin kaldırılmasından yana değildi. Ras Tafari ile kraliçe arasında bazı anlaşmazlıklar çıktı, darbe girişimleri oldu. Orduyu ele geçiren Ras Tafariyi halk destekliyordu. Kraliçe kendisi ile savaşamadı. Ras Tafari 1923’te Etiyopya’nın Milletler Cemiyeti’ne girmesini sağlayarak uluslararası alanda da kendini tanıttı. 1928’de “Negus” (Kral) adını aldı.

1924 yılında, Ras Tafari, Kudüs, Kahire, İskenderiye, Paris, Brüksel, Amsterdam, Stockholm, Londra, Cenevre ve Atina’yı içeren Avrupa ve Orta Doğu turu gerçekleştirdi.

Kraliçe Zaouditou 02 Ağustos 1930 tarihinde ölünce Tafari Makonnen “Negasa Negast” (kralların kralı) olup “Haile Selasiye” adıyla tahta çıktı. Ras Tafari tahta çıkınca, “Kutsal Üçleme’nin Gücü” anlamına gelen Haile Selasiye ünvanını aldı. Hükümdarın başka ünvanlarıda vardı : “Yahuda Kabilesi’ni Fetheden Aslan”, “Tanrı’nın Sevgili Kulu”, “Krallar Kralı”. Ancak Haile Selasiye, Etiyopya İtalya’yla anlaşmazlığa düşerek kendisinin uluslararası alanda adı duyulan kadar, ülkesi dışında hemen hemen hiç tanınmıyordu. Haile Selasiye Etiyopya’nın, öteki Afrika ülkeleri gibi tamamıyla sömürgeleştirilmesini önledi. İmparatorluğun bağımsızlığını koruyan Makonnen, Eritre’yle federasyona giderek, Etiyopya’nın hem topraklarını genişletti, hem de deniz kıyısı olmasını sağladı.

Ülkede liberal bir rejim kurmak için bir parlamento oluşturdu, bazı reform eylemlerine girişti. Köleliği kaldırmış ; ülkesine ulusal ve uluslararası hava yolları, bir üniversite ve bir ulusal radyo kazandırmış ; orduyu çağdaşlatırmış ; memur ve ücretlilerden oluşan yeni bir kentli sınıf yapmıştır.

İşte bu sıralarda İtalya, Afrika’da yeni sömürgeler ele geçirmek için hazırlıklara başlamıştı. Benito Mussolini 02 Ekim 1935’te kendi sömürgesi Somali ile Etiyopya arasındaki sınırda bazı değişiklikler yapmak bahanesiyle saldırıya geçti. Fransa’da İtalya’yı destekleyerek Etiyopya’ya gönderilmek üzere Cibuti’ye gelmiş olan silahlara el koydu. Faşizm yanlısı Pierre Laval o sıralarda Fransa’da dışişleri bakanıydı. İngiliz’ler de İtalyan donanmasının Süveyş Kanalı’ndan geçmesine izin verdiler. Etiyopya çok güçsüz durumdaydı. İtalyan’lar yakıcı silahlarla, gazlarla ve dom dom kurşunlarıyla saldırdılar. Etiyopya’lılar kendilerini savundularsa da sonunda başkent Addis Ababa düştü, imparator Haile Selasiye 02 Mayıs 1936 tarihinde ailesiyle birlikte önce Cibuti’ye, sonra da İngiltere’ye sığınarak Birleşik Krallık, Filistin Mandası’da bulunan Kudüs’e doğru yola çıktılar. Hayfa’dan karaya çıkıp Kudüs’e gittiler. İtalyan’lar Etiyopya’yı Eritre ve Somali ile birleştirerek İtalyan Doğu Afrika’sı adlı bir sömürge oluşturdular.

1941 yılında İngiltere’nin yardımı ile ülke İtalyan kontrolünden kurtulunca Haile Selasiye ülkesine döndü. Ülkesine döndüğünde yönetiminin yıkılmış olduğunu fark etti. İdareyi yeniden inşa etmek ve Etiyopya’nın savunmasını güçlendirmek için varını yoğunu ortaya koydu. Aşamalı bir şekilde, bir çok genç eğitim görmek ve diğer kültürlerden bilimsel ve sosyal gelişmeleri öğrenmek amacıyla yurtdışına gönderildi. Ülkenin alt yapısını geliştirdi ve köprü, hastane, fabrika ve okullar inşa etmeyi başardı. Bu esnada Batı’lı güçler tarafından desteklendi. Bir çoğu tarafından büyük bir reformcu olarak görülüyordu.

1962’de Eritre’yi Etiyopya’ya kattı.

Haile Selasiye, 1911 yılında Woizeru Menen Asfau ile evlendi 4 kızı, 2 oğlu oldu.

Etiyopya köylüsü, yürürlükteki derebeylik sistemi yüzünden acı çekmeye devam etmiştir. Zaten 1974’te Vollo’da 200 bin kişinin ölümüyle sonuçlanan büyük açlık felaketi, ordunun, 12 Eylül 1974 tarihinde İmparatoru tahttan indirmesine yol açmıştır.

Haile Selasiye, 27 Ağustos 1975 tarihinde Etiyopya, Addis Ababa’da gözetim altında yaşadığı konutunda yaşarken, prostat ameliyatının komplikasyonlarını takiben “solunum yetmezliğinden” 83 yaşında ölmüştür.

Etiyopya’yı yöneten adam için cenaze töreni dahi yapılmadı. Mezarının yeriyse hâlâ bilinmiyor.

Bir yanıt bırakın, or Geri İzleme kendi sitenizden.

Yorumuzu Yazın

Giriş yapmanız gereklidir giriş yap Yorum yazmak için.

Genel Genel The title of your home page Your Content Here